Grip là bộ phận rẻ nhất trên cây vợt và cũng là bộ phận ảnh hưởng tới lối chơi nhanh nhất. Đổi grip không cần chờ, không cần cân nhắc gì nhiều, mà cảm giác cầm thay đổi ngay từ cú đánh đầu tiên. Vậy mà phần lớn người chơi để nguyên cuộn grip theo vợt cho tới lúc nó rách.
Bài này nói về ba quyết định: cỡ cán bao nhiêu là vừa tay, quấn loại nào, và khi nào phải thay.
Cỡ cán: cách đo và cách sai
Cỡ cán vợt pickleball thường nằm trong khoảng chu vi 10 đến 11.5 cm. Nghe thì hẹp, nhưng chênh nửa xen-ti-mét là đủ để đổi cách anh/chị cầm vợt.
Cách đo tay
Xoè bàn tay thuận ra, đo từ nếp gấp ngang giữa lòng bàn tay lên tới đầu ngón áp út. Số đo đó tính bằng xen-ti-mét là điểm khởi đầu cho chiều dài cán vừa tay. Đây chỉ là điểm khởi đầu — thói quen cầm mới quyết định.
Cán nhỏ hơn tay
Cổ tay xoay dễ hơn, nên cắt bóng và điều bóng ở khu bếp nhạy hơn. Đổi lại phải siết tay chặt hơn để giữ vợt khỏi xoay khi bóng chạm lệch tâm, mà siết chặt liên tục là đường dẫn thẳng tới đau khuỷu tay.
Cán lớn hơn tay
Cầm chắc, vợt ít xoay trong tay khi đỡ cú nặng, đỡ mỏi. Đổi lại cổ tay bị hạn chế, những cú xoay nhanh mất linh hoạt.
Hai loại quấn, đừng nhầm
Replacement grip — lớp nền
Là lớp quấn dày, dán trực tiếp lên cán gỗ hoặc composite, có lớp keo ở mặt sau. Đây là lớp quyết định cỡ cán và độ êm. Thay lớp này là tháo hết ra quấn lại, và chỉ thay khi nó đã chai hoặc rách.
Overgrip — lớp ngoài
Mỏng, không có keo ở mặt sau, quấn đè lên replacement grip và cố định bằng một đoạn băng dính ở đầu. Đây là lớp tiếp xúc với tay, thấm mồ hôi, và là lớp phải thay thường xuyên. Rẻ, tự quấn được, hỏng thì bóc ra quấn cái khác.
Sai lầm hay gặp là quấn overgrip mới đè lên overgrip cũ cho nhanh. Lớp cũ đã bết mồ hôi nằm dưới sẽ trượt, và cán vợt cứ dày dần lên mà không ai để ý.
Quấn thế nào cho đúng
- Bóc sạch lớp cũ. Cả băng dính cố định. Cán còn dính keo cũ thì lau bằng khăn ẩm rồi để khô hẳn.
- Bắt đầu từ đuôi cán. Quấn từ dưới lên trên, không phải từ trên xuống. Quấn ngược chiều thì mồ hôi chảy vào khe thay vì chảy ra ngoài, và mép grip bị tay đẩy bong dần.
- Chồng mép đều nhau. Mỗi vòng đè lên vòng trước chừng một phần ba bề rộng dải. Chồng nhiều thì cán phồng, chồng ít thì hở cán.
- Căng vừa tay, đều từ đầu đến cuối. Đoạn đầu căng đoạn sau lỏng là cán không đều, cầm lên biết ngay.
- Kết thúc trước chỗ cổ vợt. Đừng quấn lấn lên phần cổ nối vào mặt vợt — chỗ đó không phải để cầm, và grip ở đó chỉ tổ vướng.
Khi nào phải thay
- Overgrip: khi tay bắt đầu trượt lúc ra mồ hôi, hoặc khi bề mặt đã bóng và nhẵn. Người chơi đều đặn ba buổi một tuần thường thay mỗi vài tuần.
- Replacement grip: khi bóp vào không còn thấy êm, khi có chỗ đã mòn lộ cán bên dưới, hoặc khi bóc overgrip ra thấy lớp nền đã cứng lại.
- Ngay lập tức: nếu grip đã bong khỏi cán và xoay được quanh cán. Cầm một cây vợt mà cán xoay trong tay là cách nhanh nhất để cổ tay chấn thương.
Grip và chuyện cân vợt
Một cuộn overgrip nặng chừng 5 đến 8 gram, replacement grip nặng hơn. Con số này lớn hơn cả cái ngưỡng 15 gram mà trạm đặt ra cho việc sửa chữa — nhưng nó không gây ra vấn đề tương tự, vì toàn bộ nằm ở cán, sát điểm xoay.
Ảnh hưởng thật của nó là kéo điểm cân bằng về phía tay, làm cây vợt vung nhẹ hơn một chút. Ai thấy vợt của mình hơi nặng đầu có thể dùng chính chuyện này để chỉnh, rẻ hơn nhiều so với đổi vợt.
Vài câu hay được hỏi
Quấn hai lớp overgrip có được không?
Được, và đó là cách tăng cỡ cán rẻ nhất. Nhưng phải là hai lớp mới quấn liền nhau, không phải một lớp cũ bết mồ hôi cộng một lớp mới.
Grip nhám và grip êm, chọn loại nào?
Loại nhám bám tốt khi tay ướt nhưng mài da tay nhanh hơn. Loại êm dễ chịu hơn nhưng trơn sớm khi ra nhiều mồ hôi. Ai chơi ngoài trời mùa hè Hà Nội thường hợp loại nhám hơn.
Trạm có quấn hộ không, hay tự quấn?
Overgrip thì nên tự quấn — mấy lần đầu hơi vụng nhưng chỉ vài phút, và tự quấn thì quấn được đúng độ căng mình thích. Replacement grip đòi bóc sạch lớp cũ và xử lý keo còn dính trên cán, việc này gửi trạm gọn hơn.
Cán vợt em bị nứt, quấn grip đè lên che được không?
Che được vết nứt nhưng không giải quyết gì. Cán nứt là hư hại kết cấu, quấn grip lên chỉ khiến anh/chị không nhìn thấy nó lan ra. Gửi ảnh cán tháo hết grip để em xem trước.