Vợt đánh mãi thấy bóng không còn ăn xoáy như trước, nhiều người nghĩ mặt vợt đã mòn và tính đổi cây mới. Không ít trường hợp mặt vợt chưa mòn — nó chỉ bẩn. Bụi sân, dầu từ tay, và lớp bột từ vỏ bóng lấp đầy các rãnh nhám, làm mặt vợt trơn đi.
Việc phân biệt hai chuyện này quan trọng, vì một cái lau là hết, còn cái kia thì không có cách nào phục hồi.
Bẩn hay mòn
Dấu hiệu là bẩn
- Mặt vợt trơn đều khắp, kể cả vùng rìa ít khi chạm bóng.
- Nhìn chếch dưới ánh sáng thấy một lớp mờ, hơi bóng, phủ trên bề mặt.
- Vuốt tay thấy có cảm giác nhờn nhẹ.
- Có vệt xanh hoặc vàng của màu bóng bám lại.
Dấu hiệu là mòn
- Chỉ trơn ở vùng đánh chính giữa mặt, còn rìa vẫn nhám.
- Nhìn chếch thấy vùng giữa bóng hơn phần còn lại theo một mảng có ranh giới rõ.
- Lau sạch rồi vẫn trơn đúng vùng đó.
Lau mặt vợt đúng cách
- Khăn microfiber ẩm, vắt kiệt. Không nhỏ nước lên mặt vợt, không rửa dưới vòi. Nước chảy vào khe mép là đường vào lõi.
- Lau theo vòng tròn nhỏ, đều tay, đi hết cả mặt kể cả rìa. Áp lực vừa, không chà mạnh.
- Nếu bẩn nhiều, dùng nước ấm pha một giọt xà phòng rửa bát. Không dùng cồn, xăng thơm, acetone hay chất tẩy — chúng ăn lớp phủ bề mặt.
- Lau lại bằng khăn ẩm sạch để hết xà phòng, rồi lau khô ngay bằng khăn khô.
- Để khô hẳn trước khi cất vào túi.
Làm việc này sau mỗi vài buổi tập thì mặt vợt gần như không bao giờ đến mức phải xử lý nặng.
Những thứ không được dùng
- Giấy nhám, giũa, bàn chải sắt. Mài mặt vợt để "tạo lại nhám" là phá lớp phủ bề mặt. Vợt sau khi mài không còn đúng thông số chứng nhận, và không có cách nào phục hồi.
- Dung môi mạnh. Acetone, xăng, cồn công nghiệp làm mờ hoặc bong lớp phủ.
- Nước rửa dưới vòi. Nước vào khe mép, vào lõi tổ ong, và ở đó rất lâu vì không có luồng khí nào đi qua để làm khô.
- Chất phủ tăng bám bán trên mạng. Chúng làm mặt vợt bám hơn thật, trong vài buổi, rồi bong loang lổ. Và ở giải có kiểm tra vợt thì đây là lý do bị loại.
Về độ nhám và giới hạn kỹ thuật
Mặt vợt pickleball có độ nhám nhất định để tạo xoáy, và tổ chức USA Pickleball đặt giới hạn cho thông số này — độ nhám trung bình Rz không quá 30 micromet và độ nhám tổng Rt không quá 40 micromet, đo bằng thiết bị chuyên dụng.
Con số đó nói lên hai điều thực dụng. Thứ nhất, khoảng cách giữa "đủ nhám" và "quá nhám" rất hẹp — hẹp tới mức không có cách nào canh bằng tay. Thứ hai, mọi cách tự làm nhám mặt vợt tại nhà đều là đánh bạc với một giới hạn đo bằng micromet.
Vì vậy việc nên làm trước tiên là lau sạch, để mặt vợt trở về đúng độ nhám còn lại của nó — rất nhiều cây tưởng mòn hoá ra chỉ bẩn.
Trạm có nhận phủ nhám, nhưng nói trước phần khó nghe: trạm không có máy đo Rz/Rt, nên không ai — kể cả trạm — bảo đảm được cây vợt sau khi phủ còn nằm trong giới hạn. Vợt để đánh giải thì đừng phủ. Vợt đánh chơi thì đó là lựa chọn của anh/chị, và giá phải xem vợt rồi mới báo được.
Vệ sinh phần còn lại của cây vợt
Viền
Lau bằng khăn ẩm, chú ý khe giữa viền và mép vợt — cát kẹt ở đó tiếp tục mài mòn ngay cả khi vợt đang cất. Dùng bàn chải đánh răng cũ, khô, quét dọc theo khe.
Cán và grip
Overgrip bẩn thì thay, đừng cố giặt. Replacement grip lau bằng khăn ẩm và để khô hẳn; grip ẩm cất vào túi kín là nguồn mùi và là chỗ ẩm nằm ngay cạnh mối nối cán.
Bao lâu vệ sinh một lần
- Sau mỗi buổi: lau khô bằng khăn khô. Ba mươi giây.
- Vài buổi một lần: lau ẩm cả hai mặt và viền.
- Mỗi vài tháng: lau kỹ có xà phòng, quét khe viền, kiểm tra viền và soi mép luôn thể.
Vài câu hay được hỏi
Mặt vợt đã mòn thì có cách nào không?
Không có cách phục hồi. Vợt vẫn dùng được, chỉ là xoáy ít hơn — nhiều người chơi phong trào không bị ảnh hưởng đáng kể. Nếu độ xoáy quan trọng với lối chơi của anh/chị thì đây là lúc tính chuyện đổi vợt, không phải chuyện sửa.
Khăn ướt em bé lau được không?
Được cho việc lau nhanh giữa buổi, nhưng nhiều loại có chất dưỡng để lại màng mỏng làm mặt vợt trơn thêm. Lau lại bằng khăn ẩm sạch sau đó.
Vợt em có vệt xước dài, lau không hết, có sao không?
Xước nông ở lớp phủ thì chỉ là chuyện thẩm mỹ. Đáng lo là xước sâu tới mức thấy sợi vật liệu bên dưới, vì đó là một đường cho ẩm đi vào. Gửi ảnh chụp chếch sáng để em xem thuộc loại nào.
Trạm có nhận vệ sinh vợt không hay tự làm là được?
Lau thường thì tự làm, không có gì phải gửi đi. Gửi trạm đáng làm khi mặt vợt bám bẩn lâu ngày không lau ra, hoặc khi anh/chị muốn nhân tiện soi luôn viền và mép — cái đó thì cần mắt quen.