Câu khách hay nói nhất khi đặt cây vợt xuống bàn là: vợt em dạo này bị chai. Bóng đi ngắn hơn, đánh không còn đã tay, mà nhìn cây vợt thì vẫn đẹp, không nứt, không bong chỗ nào.
Gần như lần nào cũng là một thứ: lõi tổ ong đã sập. Đây là kiểu hỏng chiếm phần lớn số vợt gửi tới trạm, và cũng là nhóm bị trả về nhiều nhất.
Ruột cây vợt là cái gì
Giữa hai lớp mặt của cây vợt không phải là khối đặc. Đó là một tầng ô lục giác rỗng, thường bằng nhựa polypropylene, dựng đứng như tổ ong. Tầng ô đó chịu lực nén mỗi lần bóng chạm mặt, rồi bung trở lại — cái bung đó chính là độ nảy của cây vợt.
Vách ô bằng nhựa mỏng chịu được rất nhiều lần nén, nhưng không chịu được vô hạn. Tới một lúc, vách gãy gập lại và không bung ra nữa. Vùng đó mất đàn hồi vĩnh viễn. Đó là sập lõi.
Chi tiết cần nhớ: hỏng nằm bên trong, còn hai lớp mặt bên ngoài vẫn nguyên vẹn. Cây vợt không có dấu hiệu gì để nhìn.
Vì sao có cây sập sớm, có cây không
Nó phụ thuộc cách cây vợt được làm ra, chứ không phụ thuộc cái logo. Nhóm hay sập sớm nhất là vợt ép nóng liền khối — nhiệt ép làm vách ô mềm đi, chịu va đập lặp lại kém hơn. Nhóm ít dính nhất là vợt lõi bọt toàn phần: lấp kín, không có ô rỗng nào để sập.
Cách xếp cây vợt của anh/chị vào nhóm nào nằm ở bài vợt JOOLA, Selkirk, Six Zero, CRBN hỏng kiểu gì.
Ba dấu hiệu, xếp theo độ tin cậy
1. Gõ nghe tiếng — cách chắc nhất
Gõ khớp ngón tay lên khắp hai mặt vợt, đi từ mép vào giữa, mỗi vùng vài nhịp. Vùng lành kêu đanh và đều. Vùng đã sập kêu đục và trầm hơn hẳn — nghe như gõ vào chỗ có độn bên dưới.
Điểm mấu chốt là so sánh, không phải nghe tuyệt đối. Anh/chị không cần biết tiếng đúng là tiếng gì; chỉ cần nghe ra rằng có một vùng kêu khác phần còn lại.
2. Cảm giác khi đánh
Bóng đi ngắn hơn với cùng một lực vung, và cảm giác "mềm" hoặc "lì" ở một vùng trên mặt vợt. Nhiều người tự trách tay mình yếu đi trong mấy tuần liền trước khi nghi tới cây vợt.
3. Ấn ngón cái
Ấn mạnh ngón cái vào vùng nghi ngờ. Lún nhẹ, hoặc nghe một tiếng "rắc" nhỏ, là vách ô bên dưới đã gãy.
Đừng nhầm với tách lớp
Hai kiểu hỏng này đều phát hiện bằng phép gõ, nhưng chúng ngược hẳn nhau về mọi mặt:
| Sập lõi | Tách lớp | |
|---|---|---|
| Bóng đi | Yếu hẳn đi | Mạnh bất thường |
| Tiếng gõ | Đục, trầm | Rỗng như mặt trống |
| Chỗ hỏng | Vách ô bên trong | Đường keo giữa mặt và lõi |
| Trạm nhận | Không | Có, nếu đủ điều kiện |
Điều trớ trêu: tách lớp là kiểu hỏng duy nhất khiến người chơi khen cây vợt trước khi mang đi sửa. Chi tiết ở bài vợt tách lớp.
Vì sao trạm không nhận
Không phải vì khó, mà vì không có đường vào.
Chỗ hỏng nằm dưới một lớp mặt còn nguyên vẹn. Muốn chạm tới các vách ô đã gãy thì phải mở lớp mặt đó ra, tức là phá đúng cái phần đang còn tốt của cây vợt. Bơm keo hay bơm nhựa từ bên ngoài cũng không cứu được: keo lấp đầy một khoảng rỗng thì vùng đó thành cứng đơ, không còn là tầng đàn hồi nữa — cây vợt hết chai nhưng cũng hết nảy, và nảy không đều giữa các vùng.
Nên câu trả lời của trạm cho ca này luôn là từ chối, kể cả khi anh/chị sẵn sàng trả tiền. Nhận tiền để làm một việc mà em biết trước là không ra kết quả thì không phải sửa chữa.
Vợt đã sập lõi thì còn đánh được không
Được, và đây là chỗ nó khác với nứt.
Sập lõi không phải vấn đề an toàn. Cây vợt không vỡ giữa trận, không văng mảnh. Nó chỉ đánh dở đi: bóng ngắn, điểm ngọt teo lại, và những cú đỡ bóng nhanh mất độ chắc.
Hai điều nên biết nếu định dùng tiếp:
- Nó lan. Vùng đã mất đàn hồi làm các vùng bên cạnh chịu nhiều hơn phần của mình, nên diện sập rộng dần.
- Đừng chữa bằng cách vung mạnh hơn. Đây là phản xạ tự nhiên khi thấy bóng đi ngắn, và nó làm hỏng nhanh hơn, đồng thời là đường dẫn tới đau khuỷu tay.
Nếu cây vợt vẫn đang đánh vui ở mức phong trào thì cứ dùng tới lúc chán. Nếu anh/chị đang tập để đánh giải thì nó đã hết dùng được từ lâu rồi.
Kéo dài quãng trước khi sập
- Đừng để trong cốp xe phơi nắng. Nhiệt làm mềm vách ô nhựa và mềm cả đường keo. Đây là thứ giết vợt nhanh nhất ở Việt Nam, nhanh hơn cả va chạm.
- Đừng đập vợt xuống sân, đừng chạm vợt ăn mừng. Mỗi cú va là một lần nén tập trung vào vài ô.
- Gõ kiểm tra mỗi tháng một lần. Ba mươi giây. Biết sớm không cứu được cái lõi, nhưng cứu được anh/chị khỏi đổ lỗi cho tay mình, và khỏi mua nhầm một cây vợt cũ đã chai — xem mua vợt cũ.
Chuyện cất giữ theo mùa ẩm có bài riêng: bảo quản vợt qua mùa nồm.
Vài câu hay được hỏi
Hãng có bảo hành sập lõi không?
Tuỳ hãng và tuỳ cách họ xếp loại. Điểm chung: hãng thường phân biệt lỗi sản xuất với hao mòn khi sử dụng, và sập lõi sau vài tháng chơi đều hay bị xếp vào nhóm thứ hai. Nếu cây vợt còn trong hạn, cứ liên hệ nơi bán trước khi mang đi đâu — trạm không làm thay việc đó, và mở vợt ra là mất bảo hành.
Vợt em kêu bộp ở sát mép thôi, có phải sập lõi không?
Chưa chắc. Sát mép là chỗ tiếng gõ tự nhiên đã khác, vì bên dưới có dải viền hoặc mép bọc. Chỉ tin phép gõ ở vùng cách mép vài phân trở vào. Nếu vùng bộp nằm sát mép và bóng lại đi mạnh hơn chứ không yếu đi, thì hướng nghi ngờ là tách lớp.